1

Bazkideen parte hartze ekonomikoaren Printzipioa

Bazkideek ekitatiboki egiten diote ekarpena bere kooperatiben kapitalari eta demokratikoki kudeatzen dute. Gutxienez kapital honen zati bat kooperatibarena da. Gehienetan, bazkidek konpentsazio mugatu bat jasotzen dute, beti ere aukera badago, bazkide izateko jarritako kapitalagatik. Bazkideek etekinak helburu hauetarako guztietarako edo hauetariko batzuetarako erabiltzen dituzte: kooperatibaren garapena, gehienetan erreserbak sortuz, hauetariko zati bat, gutxienez, banaezina delarik; bazkideen onurarako, kooperatiban egindako lanaren arabera; eta bazkideek onartutako beste jarduera batzuei laguntzeko.

Kooperatibentzat, kapitala erakundearen morroia da, eta ez nagusia. Jendearen beharrak asetzeko existitzen da, eta Printzipio honek azaltzen du, bai nola hartzen duten parte bazkideek kooperatiben kapitalean, baita nola erabakitzen duten etekinak banatzea ere.

Bazkideek ekitatiboki egiten diote ekarpena bere kooperatibaren kapitalari, eta ekarpen horiek egiteko lau bide desberdin daude:

  • Bazkide bakoitzak egiten duen ekarpena kooperatiban sartzean.
  • Legalki xedatutako funtsak gordetzea, etekinak daudenean.
  • Kooperatiban uztea dagozkion etekinen zati bat, hau da, kooperatiba-itzulkin positiboak kapitalizatzea.
  • Egoera berezietan, kooperatibak finantza beharrak dituenean, kapitalari ekarpen berriak egitea.

Bazkideen parte hartze ekonomikoa dirua “jartzea” ez ezik, kooperatibaren jarduerak sor ditzakeen etekinen erabilpena erabakitzea ere bada. Behin aurreko urteetako galera posibleak konpentsatuta eta zergak ordainduta, bazkideek hiru bide hauen artean aukeratu behar dute:

  • Erreserbak sortzea, kooperatibaren garapena eta finkapena bermatzeko.
  • Bazkideak saritzea “kooperatiba-itzulkinaren” bidez. Itzulkin hauek kalkulatzen dira ekitatiboki eta beti ere kooperatibizatutako jardueraren arabera, hots, bazkideak jardueraren garapenean eduki duen inplikazio mailaren arabera, eta inoiz ez jarritako kapitalaren arabera.
  • Bazkideek erabakitako beste jarduera batzuk laguntzea.